Problem narastania w ostatnich latach na świecie, jak i w Polsce, zachowań agresywnych oraz przemocy wśród dzieci i młodzieży jest zjawiskiem niepokojącym i wymagającym podejmowania licznych, wielokierunkowych, powszechnych działań zapobiegawczych, profilaktycznych oraz leczniczych.
Aby przeprowadzić skutecznie te działania - należy prowadzić szerokie, liczne kampanie i programy edukacyjne w tym zakresie obejmujące całe społeczeństwo, ale szczególnie dzieci, młodzież, rodziców, całe rodziny, opiekunów nauczycieli i wychowawców.
W ten proces powinno być silnie zaangażowane państwo ze wszystkimi jego instytucjami, władze centralne i lokalne, placówki samorządowe, opiekuńcze, oświatowe, prawne, cały system ochrony zdrowia oraz wszelkie organizacje pozarządowe i szeroko rozumiane media. Programy i kampanie edukacyjne dotyczące agresji oraz przemocy wśród oraz wobec dzieci i młodzieży powinny być jasne, spójne, przekonywujące i docierające do wszystkich grup odbiorców. Aby tak się stało, poza przedstawieniem wagi i szkodliwości problemu, muszą one zawierać oparte na rzetelnych naukowych podstawach najważniejsze elementy jak: wyjaśnienie i zdefiniowanie pojęć, przyczyn, pokazanie objawów, metod wczesnego rozpoznawania, sposobów ochrony, zapobiegania i leczenia. Każdy z odbiorców tych programów powinien uzyskać wskazówki dotyczące radzenia sobie z agresywnymi jednostkami, jak i z agresją własną oraz sposobów pomocy ofiarom agresji i przemocy we wszystkich ich przejawach. Jako państwo i społeczeństwo musimy działać szybko, szeroko i wspólnie, aby zapobiegać i walczyć z tym narastającym lawinowo problemem.
Powinniśmy sobie uświadomić i powiedzieć, że problem agresji i przemocy wśród, a także wobec dzieci i młodzieży narasta i staje się epidemią XXI wieku. Dane statystyczne dotyczące skali tego zjawiska są alarmujące i zatrważające.
- Według UNICEF Global Anula Results Report 2024 wynika, iż rocznie 1,6 mld dzieci, co stanowi ok. 2/3 dzieci świata, doświadcza agresji lub przemocy psychicznej od opiekunów, a wśród nich ok.2/3 jednocześnie fizycznej i psychicznej.
- Dane UNICEF z 2024 roku podają, że ok.259 000 dziecina świecie było w areszcie lub więzieniu. W 2024 roku ONZ podało 41 370 naruszeń praw dziecka w 26 strefach konfliktów na świecie, wzrost o 25% w stosunku do 2023 roku.
- Z badań amerykańskich wynika, że ok.10% dzieci i młodzieży wykazuje spektrum zaburzeń agresywnych, a tylko20% z nich otrzymuje odpowiednią pomoc i leczenie.
- W Polsce wg. danych NFZ i Fundacji „Dajemy dzieciom siłę” za 2023 rok 79% dzieci i młodzieży doświadczyło przynajmniej raz w życiu przemocy rówieśniczej lub ze strony dorosłych.
- Wśród nich 66% dzieci podaje, że doznało przemocy od rówieśników, a 32% od bliskich dorosłych. W 2023 roku 17 000 dzieci polskich doświadczyło przemocy w rodzinie.
- Według danych Ministerstwa Rodziny w Polsce 19% dzieci doznało przemocy fizycznej, 18% psychicznej, 9 % ekonomicznej, 8% seksualnej.
Wnioski wynikające z najnowszych danych pokazują masowe narastanie problemu agresji i przemocy wśród i wobec dzieci i młodzieży zarówno w Polsce jak i na świecie. Należy zwrócić uwagę, iż w Polsce narasta agresja i przemoc rówieśnicza, która staje się coraz większym powszechnym problemem społecznym.
Fundacja Edukacji Obywatelskiej OliEdu realizuje zadanie z zakresu zdrowia publicznego pod nazwą „Szkoła bez Przemocy – Razem dla Zdrowia! Wspieranie zdrowia psychicznego poprzez przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej”, którego szczegóły znajdują się na stronie: Szkoła bez przemocy | OliEdu - Fundacja Edukacji Obywatelskiej
Autorka:
dr n.med. Marta Czubaj-Kowal - Pediatra, Specjalista Chorób Dzieci, Specjalista Kardiolog, Lekarz Kierujący Oddziałem Pediatrycznym Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego w Krakowie
