23 lutego wypada Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją. To przypomnienie, aby zobaczyć tych, którzy często cierpią w ciszy.
Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją został ustanowiony w 2001 roku przez Ministra Zdrowia. To ważna data w kalendarzu zdrowia publicznego – jej celem jest zwiększenie świadomości na temat depresji, upowszechnianie wiedzy o jej objawach oraz zachęcanie osób chorujących do szukania profesjonalnej pomocy i podjęcia leczenia.
Depresja jest chorobą. Nie słabością. Nie „gorszym dniem”. Nie brakiem wdzięczności. Może dotknąć każdego – także rodziców dzieci z niepełnosprawnością.
Depresja rodziców dzieci z niepełnosprawnością – częste i trudne doświadczenie
Rodzice dzieci z niepełnosprawnością należą do grupy szczególnie narażonej na długotrwały stres, przeciążenie psychiczne oraz wypalenie. Depresja w tej grupie jest zjawiskiem częstym, choć często ukrytym za codzienną walką o zdrowie i rozwój dziecka.
Przyczyn może być wiele:
- trudności adaptacyjne po otrzymaniu diagnozy,
- długotrwałe problemy zdrowotne dziecka,
- napięcia i kryzysy,
- izolacja społeczna,
- przewlekły stres i brak odpoczynku,
- poczucie osamotnienia w systemie wsparcia.
Adaptacja do nowej sytuacji rodzinnej to nieustanny proces. Zmienia się wraz z kolejnymi wyzwaniami – etapami rozwoju dziecka, jego potrzebami psychofizycznymi, poziomem mobilizacji i zmęczenia w rodzinie. Nawet jeśli rodzice wydają się „silni”, nie oznacza to, że nie przeżywają ogromnych kryzysów.
W Fundacji OliEdu często mamy styczność z rodzicami dzieci z niepełnosprawnością czy rodzicami dzieci urodzonymi przedwcześnie. Sami mamy także osobiste i bolesne doświadczenia w tym aspekcie. Wiemy zatem, jak ważne jest, aby mówić o tym głośno. Wsparcie bliskich , lekarzy, konsultacja z psychologiem czy psychiatrą może pomóc:
- w przyjęciu diagnozy dziecka,
- w uporządkowaniu emocji,
- w zapobieganiu wypaleniu,
- w nauczeniu się zdrowych strategii radzenia sobie ze stresem.
Każdy indywidualnie przeżywa taką tragedię, stara się odnaleźć w nowej, zupełnie nieproszonej codzienności...
Słowa wsparcia mają znaczenie – jak pomagać rodzicom chorego dziecka?
Wsparcie nie zawsze oznacza wielkie gesty. Często najcenniejsze są najprostsze formy obecności:
- rozmowa i uważne wysłuchanie,
- poświęcenie czasu,
- zaproponowanie opieki nad dzieckiem, aby rodzice mogli wyjść choć na chwilę,
- konkretna oferta pomocy: „Gdybyś czegoś potrzebował, daj znać – chętnie pomogę”, „Jestem tu dla was.”, „Możecie na mnie liczyć.”, „Jeśli będziecie czegoś potrzebować, dajcie znać.”
Szczególnie bolesne są natomiast niektóre zachowania, zatem nie należy:
- unikać rozmowy o niepełnosprawności,
- oceniać rodziców („powinniście zrobić więcej…”),
- udzielać nieproszonych rad,
- litować się.
Rodzice dzieci z niepełnosprawnością potrzebują ciepła, zrozumienia i szacunku. Warto też przypominać im o nich samych:
- „Co zrobiliście ostatnio dla siebie?”
- „Jak się teraz czujecie?”
Troska o siebie nie jest egoizmem – jest warunkiem długofalowej opieki nad dzieckiem.
Warto tu przypomnieć "zasadę maski tlenowej". W kontekście rodzicielskim jest ona zgodna z zasadami bezpieczeństwa, ponieważ w przypadku niebezpieczeństwa, rodzice powinni najpierw zadbać o siebie, a następnie o dzieci.
Takie podejście zapewnia, że rodzice będą w stanie pomóc dziecku w dłuższej perspektywie w sytuacji kryzysowej, co jest kluczowe dla ich bezpieczeństwa oraz bezpieczeństwa dzieci. Rodzice często jednak nie potrafią skupić się na sobie, czując nieustanny ból i wyrzuty sumienia.
23 lutego – dzień, w którym mówimy głośno: nie jesteście sami
Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją to dobry moment, aby zatrzymać się i zapytać:
- Kto obok mnie może potrzebować wsparcia?
- Czy widzę zmęczenie, które ktoś próbuje ukryć?
- Czy potrafię zapytać: „Jak naprawdę się czujesz?”
- To także dzień, aby przyjrzeć się swoim emocjom i uczuciom...
Depresja rodziców dzieci z niepełnosprawnością jest realnym i poważnym zagrożeniem. Warto pamiętać, że wsparcie – emocjonalne, społeczne i specjalistyczne – może realnie zmienić ich codzienność.
