„Edukacja zdrowotna – korzyści na całe życie”

W Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej 22.09.25r. odbyła się konferencja „Edukacja zdrowotna – korzyści na całe życie”.

Wydarzenie zgromadziło ekspertów z różnych dziedzin – kuratorów oświaty, nauczycieli, samorządowców, sportowców i praktyków. To spotkanie było nie tylko dyskusją o nowym przedmiocie w polskich szkołach, ale przede wszystkim wsparciem idei, że rzetelna edukacja zdrowotna to fundament profilaktyki i długoterminowego dobrostanu młodzieży.  W ostatnich dniach głośno było o planach wprowadzenia w polskich szkołach nowego przedmiotu poświęconego zdrowiu. Wypowiedzi ekspertów, samorządowców i polityków tworzą obraz programu, którego celem jest nie tylko przekazywanie rzetelnej wiedzy o zdrowiu, ale także kształtowanie odpowiedzialnych postaw, umiejętności radzenia sobie w cyberświecie i budowania relacji. Oto najważniejsze wnioski z debaty i to, co mogą oznaczać dla przyszłych pokoleń.

Co przekazały kluczowe osoby podczas konferencji?

• Monika Wielichowska, Wicemarszałek Sejmu i inicjatorka konferencji, otworzyła wydarzenie mocnym przesłaniem: zdrowie to fundament rozwoju, bezpieczeństwa i codziennego dobrostanu. Edukacja zdrowotna nie jest luksusem, lecz codzienną potrzebą – a w nowoczesnej szkole nie może zabraknąć odpowiedzi na emocje, ciała i pytania młodzieży.
• Zdrowie jako fundament życia społecznego - Minister Edukacji Barbara Nowacka zwróciła uwagę na to, że zdrowie i bezpieczeństwo dzieci nie były w ostatnich latach wystarczająco pielęgnowane. Nowa edukacja zdrowotna ma być odpowiedzią na tę lukę: ma przygotować młodych ludzi do życia społecznego, nauczyć ich dbać o siebie, rozumieć konsekwencje używek, a także wchodzić z otwartą głową w świat cyfrowych relacji i wyzwań. To nie ideał, to konkretne narzędzie, by młodzi potrafili podejmować świadome decyzje.
• Kataryna Kęcka, wiceminister zdrowia, podkreśliła, że rzetelnie prowadzona edukacja zdrowotna oparta na dowodach naukowych to jedno z najskuteczniejszych narzędzi profilaktyki. To inwestycja w zdrowie, bezpieczeństwo i przyszłość młodego pokolenia.
• Zdrowe pokolenie jako norma bez barier politycznych - Wiceminister Sportu i Turystyki, Piotr Borys, podkreślił, że kształtowanie świadomego i zdrowego pokolenia powinno stać się wspólną normą – niezależnie od różnic politycznych. Oznacza to, że zdrowie młodzieży nie powinno być polem do sporów, lecz wspólnym celem, do którego dążymy razem – rodzice, nauczyciele, samorządowcy i eksperci.
• Profilaktyka i edukacja oparta na dowodach - prof. Zbigniew Izdebski przypomniał, że system ochrony zdrowia w Polsce stawia przed uczniami wyzwania, a edukacja zdrowotna ma im pomóc poruszać się po nim. Nie chodzi tylko o mowę moralizującą, lecz o wdrożenie skutecznej profilaktyki – ta sama myśl, która towarzyszy nowym programom profilaktycznym już dziś, znajduje także odzwierciedlenie w edukacyjnych priorytetach.

W programie znalazły się m.in. tematy dotyczące zdrowia psychicznego, aktywności fizycznej i diety, medycyny prewencyjnej oraz praktycznego wdrożenia nowego przedmiotu w szkołach. Wśród prelegentów wystąpili m.in. Mariusz Wlazły (mistrz świata w siatkówce), Agnieszka Kobus-Zawojska (wioślarka i medalistka Igrzysk Olimpijskich), Martyna Wojciechowska (dziennikarka), prof. Zbigniew Izdebski oraz Aleksandra Lewandowska (konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży).
Wicemarszałek Sejmu podkreśliła, że wiedza o zdrowiu wpływa na bezpieczeństwo i jakość życia młodych ludzi. Eksperci omówili praktyczne aspekty organizacji zajęć w szkołach i realne korzyści płynące z edukacji zdrowotnej podczas paneli dyskusyjnych.

• Dieta, ruch i aktywność fizyczna – fundamenty zdrowych nawyków Pierwszy panel, poświęcony diecie, ruchowi i aktywności sportowej, podkreślił znaczenie codziennej aktywności i właściwych nawyków od najmłodszych lat. Eksperci zwracają uwagę, że ruch nie tylko buduje ciało, ale także wpływa na zdrowie psychiczne, koncentrację i samopoczucie. W praktyce chodzi o to, by młodzi rozumieli, po co ćwiczą i jak dbać o równowagę między przyjemnościami a odpowiedzialnością za własny organizm. Edukacja bez zakazów, z wyborem i konsekwencjami - Milena Nosek, dietetyk kliniczny, mówi wprost: skuteczność edukacji zdrowotnej leży w pokazaniu wyboru i jego konsekwencji. Nie chodzi o nudne nakazy, lecz o świadome decyzje, umiejętność czytania etykiet, umiar i rozpoznawanie zagrożeń związanych z tzw. żywnością rekreacyjną. To podejście, które ma pomóc młodzieży zbudować zdrowy stosunek do jedzenia i stylu życia.
• Zdrowie psychiczne, relacje i bezpieczeństwo online - drugi panel poruszył tematykę zdrowia psychicznego, dojrzewania i cyberbezpieczeństwa. Eksperci podkreślili potrzebę rzetelnych informacji o emocjach, budowaniu relacji i przeciwdziałaniu cyberprzemocy. Współautorka podstawy programowej Antonina Kopyt zwróciła uwagę na zjawisko seksualizacji w mediach i wyzwania wynikające z presji seksualnej w sieci – edukacja zdrowotna ma być tarczą ochronną dla młodych ludzi, pomagając im stawić czoła manipulacjom i presjom. Dowody naukowe jako trzon wiedzy Krajowa - konsultantka w dziedzinie psychiatrii dziecięcej, Aleksandra Lewandowska, podkreśliła, że treści przekazywane na lekcjach mają być oparte na dowodach naukowych. Międzynarodowe towarzystwa naukowe wskazują, że osadzenie profilaktyki w edukacji zdrowotnej jest najskuteczniejszą broń w zapobieganiu zaburzeniom psychicznym młodzieży. To wsparcie dla przekazu, że zdrowie to nie tylko brak chorób, ale również dobre nawyki i kompetencje społeczne.
• Profilaktyka, szczepienia i edukacja publiczna Trzeci panel skupił się na profilaktyce i roli szczepień. Eksperci podkreślali znaczenie wczesnej diagnostyki i szerzenia świadomości zdrowotnej w społeczeństwie. Profilaktyka to fundament zdrowia publicznego – nie koncentrujemy się wyłącznie na leczeniu, lecz na tym, by zapobiegać problemom zanim się pojawią.
• Wdrożenie – praktyczne wyzwania i możliwości Ostatnia część konferencji dotyczyła praktycznych aspektów wprowadzenia nowego przedmiotu do szkół. Dyrektorzy, nauczyciele i kuratorzy dzielili się doświadczeniami, wskazując zarówno na szanse, jak i wyzwania organizacyjne. Wśród nich pojawia się potrzeba lepszej korelacji między przedmiotami, aby wiedza nie była rozrzucona, lecz spajana jedną spójną wizją edukacyjną.

Dlaczego jest to ważne dla nas wszystkich?

• Nowa edukacja zdrowotna ma szansę łączyć różne dziedziny – od biologii po edukację obywatelską – tworząc spójny obraz zdrowia, relacji i odpowiedzialności.
• Dorośli powinni umożliwiać młodzieży korzystanie z narzędzi do samodzielnego dbania o zdrowie, a nie ograniczać ich poprzez zakazy.
• Wiedza oparta na dowodach i praktyczne umiejętności (czytanie etykiet, ocena ryzyka, bezpieczeństwo online) to realne kompetencje, które młodzi będą mogli wykorzystać w codziennym życiu.

Wprowadzenie nowego przedmiotu zdrowotnego to możliwość odrodzenia dialogu o zdrowiu, edukacji i bezpiecznym dorastaniu. To także wyzwanie dla szkół i całego systemu, by potrafić skoordynować treści z różnych dziedzin i przekuć je w praktyczne umiejętności. Jeśli mimo różnic potrafimy skupić się na dobrym dla młodych ludzi planie, zdrowie przyszłych pokoleń stanie się wspólnym priorytetem – bez względu na to, kto rządzi.

Czy warto już teraz wesprzeć ten kierunek? Tak, bo zdrowe dzieci to silne społeczeństwo. Edukacja zdrowotna, oparta na badaniach i empatii, może być jednym z najważniejszych narzędzi w budowaniu takiego społeczeństwa.